Kontrole deklaracji śmieciowych, rekordowe ilości odpadów oddawanych przez mieszkańców oraz tysiące przedmiotów, które zamiast trafić na wysypisko zyskały drugie życie – tak wygląda podsumowanie działań prowadzonych przez Związek Gmin Zagłębia Miedziowego. Dane z ostatniego roku pokazują, że system gospodarki odpadami w regionie rozwija się dynamicznie, ale wymaga także większej odpowiedzialności ze strony mieszkańców.
ZGZM prowadzi wzmożone kontrole deklaracji dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ich celem jest sprawdzenie, czy liczba osób wskazana w dokumentach odpowiada faktycznej liczbie mieszkańców danej nieruchomości oraz czy deklaracje zostały w ogóle złożone.
Urzędnicy analizują przede wszystkim przypadki, w których liczba osób faktycznie zamieszkujących nieruchomość może być wyższa niż ta podana w dokumentach.
– Kontrole przeprowadzone przez Związek w ubiegłym roku wykazały przypadki zaniżania liczby osób w deklaracjach oraz brak aktualizacji danych po zmianach. Takie działania są nieuczciwe wobec pozostałych mieszkańców. System gospodarki odpadami jest obecnie mocno obciążony rosnącą ilością śmieci i coraz wyższymi kosztami ich zagospodarowania. Nieprawidłowe deklaracje powodują, że część kosztów przenoszona jest na osoby, które rzetelnie wywiązują się ze swoich obowiązków – mówi Magda Sitnicka, inspektor ds. edukacji ekologicznej w Związku Gmin Zagłębia Miedziowego.
Każda zmiana liczby mieszkańców – np. narodziny dziecka, przeprowadzka czy wprowadzenie się nowej osoby – wymaga złożenia nowej deklaracji. Dokument należy przekazać do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Obowiązek ten dotyczy również osób mieszkających w danym miejscu bez meldunku. Brak aktualizacji może skutkować wszczęciem postępowania administracyjnego oraz naliczeniem zaległych opłat nawet do pięciu lat wstecz.
Rekordowe ilości odpadów
Jednocześnie dane z punktów selektywnej zbiórki odpadów pokazują, że mieszkańcy coraz chętniej korzystają z możliwości oddawania problematycznych odpadów. Na terenie ZGZM działa sześć Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, a największym z nich jest punkt w Polkowicach przy ul. Działkowej. W 2025 roku właśnie tam zebrano aż 2 571 ton odpadów, co jest najwyższym wynikiem w całym regionie. W skali całego związku mieszkańcy skorzystali z PSZOK-ów 62 916 razy, a łączna masa zebranych odpadów wyniosła 6 243,246 ton. To o ponad 932 tony więcej niż rok wcześniej.
Rosnąca liczba odpadów trafiających do PSZOK-ów ma pozytywny wpływ na poziom recyklingu. Odpady są tam odpowiednio segregowane, co ułatwia ich dalsze przetwarzanie i ogranicza koszty ich zagospodarowania.
Drugie życie przedmiotów
Przy punktach PSZOK funkcjonują także wiaty na przedmioty do ponownego użycia. Na wszystkich sześciu obiektach mieszkańcy mogą zostawić niepotrzebne, ale wciąż sprawne rzeczy lub bezpłatnie zabrać przedmioty pozostawione przez innych.
Do wiat trafiają m.in. zabawki, akcesoria dziecięce, sprzęt sportowy, meble czy drobne wyposażenie domu. Najważniejsze, aby były w dobrym stanie i nadawały się do dalszego użytkowania – nie są tam natomiast przyjmowane urządzenia elektryczne i elektroniczne. W 2025 roku mieszkańcy zabrali z wiat łącznie 5 729 kilogramów przedmiotów, które zamiast stać się odpadami zyskały drugie życie. Bardzo dobry wynik osiągnął także PSZOK w Polkowicach, z którego mieszkańcy zabrali 1 602 kilogramów rzeczy.
Ideę ponownego użycia wspiera również facebookowa grupa „GRATY Z WIATY”, gdzie publikowane są zdjęcia przedmiotów dostępnych w PSZOK-ach. Dzięki temu wiele rzeczy szybko znajduje nowych właścicieli.
Korzyści dla środowiska
Wiaty na przedmioty do ponownego użycia przynoszą konkretne korzyści ekologiczne i społeczne. Ograniczają ilość odpadów trafiających do zagospodarowania, zmniejszają zużycie surowców potrzebnych do produkcji nowych rzeczy oraz pomagają redukować emisję CO₂.
To także praktyczne wsparcie dla mieszkańców – umożliwia bezpłatne zdobycie potrzebnych przedmiotów i wygodne pozbycie się rzeczy, które wciąż mogą komuś posłużyć. Inicjatywa wpisuje się w ideę gospodarki o obiegu zamkniętym i pokazuje, że coraz więcej mieszkańców regionu korzysta z odpowiedzialnych sposobów gospodarowania odpadami.
