Co zrobić z podtopieniami, suszą i miejskimi wyspami ciepła? Jak poprawić jakość życia mieszkańców, nie przekraczając jednocześnie dostępnego budżetu? Polkowiczanie zmierzyli się z tymi wyzwaniami podczas kooperacyjnej gry planszowej przygotowanej w ramach Miejskiego Planu Adaptacji. Okazało się, że w tej grze nie wystarczy rozwiązać problemu – trzeba jeszcze przewidzieć konsekwencje podjętej decyzji.
Podczas warsztatów uczestnicy mieli okazję spojrzeć na Polkowice z nieco innej perspektywy. Otrzymali planszę, zestaw kart i żetonów oraz wspólny cel: znaleźć rozwiązania, które pozwolą przygotować miasto na wyzwania związane ze zmieniającym się klimatem.
Gra została opracowana w ramach Miejskiego Planu Adaptacji dla miasta Polkowice. Jej autorzy postawili przede wszystkim na współpracę, a nie rywalizację.
– Problemy, które stawiamy graczom, to realne problemy, które zidentyfikowaliśmy w mieście. Wyszliśmy z założenia, żeby była to gra kooperacyjna i strategiczna. Ważne, żeby wszyscy skupili się na wspólnym celu, którym jest ocalenie miasta i zaadaptowanie go do zmieniającego się klimatu – mówi Emilia Skłucka, specjalistka ds. hydrologii z firmy BEFLOW LAB sp. z o.o.
Plansza została podzielona na różne obszary Polkowic. Znajdują się na niej m.in. centrum, szkoły, osiedla, parki, ulice, parkingi oraz miejsca retencji. Każdy z tych obszarów może zostać dotknięty określonym problemem. Uczestnicy korzystają z kart „problemów”. Zadaniem jest rozpoznanie problemu, a następnie znalezienie odpowiedniego rozwiązania.
– Na planszy mamy obszary problemowe, takie jak szkoły, parki, osiedla, ulice, parkingi, centrum miasta czy miejsca retencji. Mamy też wskaźniki klimatyczne dotyczące retencji wody, jakości życia, komfortu klimatycznego oraz ryzyka klimatycznego. To właśnie te cztery wskaźniki pozwalają obserwować, jak kolejne decyzje wpływają na miasto – wyjaśnia Emilia Skłucka.
Każde rozwiązanie ma swoją cenę
W trakcie rozgrywki uczestnicy najpierw losowali kartę problemu przypisaną do konkretnego obszaru. Następnie wybierali z puli kart odpowiednie działania. Każde z nich miało określoną siłę, koszt i przewidywany efekt.
– Po wylosowaniu karty problemu dla danego obszaru, uczestnicy z puli kart rozwiązań dobierają rozwiązania przypisane danym miejscom, płacąc oczywiście za ten koszt, bo nic w przestrzeni miejskiej, co wymaga interwencji infrastrukturalnej, nie jest bezkosztowe – dodaje Emilia Skłucka.
Jednym z najważniejszych elementów gry okazała się konieczność przewidywania skutków podejmowanych decyzji.
– Poruszamy się po polach, poprawiając poszczególne parametry lub też często pogarszając, bo czasem wdrażając jedno rozwiązanie w jakimś polu, możemy poprawić kilka innych, ale gdzie indziej tym samym rozwiązaniem możemy zaszkodzić – tłumaczą pracownicy Wydziału Ochrony Środowiska i Obszarów Wiejskich Urzędu Gminy Polkowice.
W praktyce oznaczało to konieczność dyskusji i szukania kompromisów. Gracze musieli nie tylko reagować na bieżące problemy, ale również zastanawiać się, co ich decyzje oznaczają dla innych części miasta i kolejnych etapów rozgrywki.
Można poprawić wskaźniki i… zbankrutować
Po zakończeniu rozgrywki uczestnicy zwracali uwagę przede wszystkim na konieczność wspólnego podejmowania decyzji.
– To była ciekawa forma nauki. Zamiast słuchać teorii, sami musieliśmy podejmować decyzje i od razu obserwowaliśmy ich skutki – mówią uczestniczki z Zespołu Szkół w Polkowicach.
Gra pokazała również, że nawet osiągnięcie części zakładanych celów nie musi oznaczać pełnego sukcesu.
– Mieliśmy grupę, która wygrała, ale miasto zbankrutowało, więc trudno mówić o pełnej wygranej – mówią pracownicy polkowickiego magistratu.
To właśnie ten element dobrze oddaje ideę całej rozgrywki. Adaptacja miasta do zmian klimatu wymaga bowiem jednoczesnego uwzględnienia wielu potrzeb, od bezpieczeństwa i gospodarowania wodą, przez zieleń i komfort mieszkańców, po koszty realizowanych inwestycji.
